Tarihte Tuz

Spread the love

araştırmacı site


Beyaz Altından Beyaz Zehire…


Dünyada, restoran masalarından kaldırılması konuşuluyor mutfaklarımızda yaygın olarak kullandığımız tuzun.
Oysa tarihte uğruna savaşlar yapılıyor ve herkes kullanabilsin diye devletler tarafından zaman zaman sübvanse ediliyordu. Yine bilinen bir gerçek Roma’da askerlere maaş olarak verildiği. Üstelik halka kolay ulaşsın diye tuz yolları adı verilen yollar yapılmış o tarihlerde.
Geleneksel tıpta yeri olduğu gibi tüm dinlerde de faydalarına atıfta bulunulan tuz için bazı kaynaklarda, Peygamberimizin (s.a.v.); ”Ya Ali (r.a.), yemekten önce ve yemekten sonra bir miktar tuz seni 70 tür hastalığa karşı korur” buyurduğu belirtilmektedir.
Peki, ne oldu da beyaz altın beyaz zehire dönüştü?
Hayat tuz olmadan mümkün değilken tükettiğimiz tuz neden bizi öldürüyor?
Aslında neden çok basit, ama ilginçtir tuzun yasaklanmasını savunan bilim adamları bu çelişkinin üzerine kafa yormuyor. Ya da acaba kafa yormak mı istemiyor?

Devletler ve Tuz


Tuz, tarihte günümüze göre çok daha değerliydi. Çünkü şimdiki teknoloji ve endüstri olmadığı için sadece doğal tuz kullanılıyordu. Daha sonraları deniz suyundan da -buharlaştırılarak- tuz elde edilerek kullanıldı. Ancak o dönemde denizler şimdiki gibi değildi. Hiç bir kimyasal artık, ağır metal yoktu. Tarihte tuzun nerelerde olduğunu bilmeyen insanoğlu, bildiği tuz kaynaklarını korumak ya da ele geçirmek için, yani tuz uğruna, savaşlar yaptı.


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});

Devletlerin tuzla diğer ilişkileri ise şöyle:


* Çin’de İ.Ö.12. YY’ da tuz vergisinden söz eden yazılar bulunmuştur.
* Roma’da İ.Ö. 5. YY’ da kimi zaman devlet tuz vergisi almıştır kimi zaman ise tuzu sübvanse etmiştir. Yani maliyetinin altına bir fiyatla halka satmıştır
* Roma’da İ.Ö. 1. YY’ da asker maaşları zaman zaman tuz olarak ödenmiştir.
* Roma’da İ.S. 1. YY’ da yaşayan yazar-filozof Gaius Plinius insanlık tarihinin ilk ansiklopedisi olan ”Doğa Tarihi” adlı eserinde, yaşadığı dönemde bir Roma yurttaşının günde ortalama 25 gram tuz tükettiğini tahmin ettiğini yazmıştır.
* Fransızlar, Venedikliler, Romalılar savaşlarda para ihtiyaçlarının karşılanması için tuz vergisi almışlardır.
* Büyük Roma yollarından ilki, ülkeye ve ülkenin içlerine tuz taşımak amacıyla yapılmıştır.
* Rönesans döneminde sofraya tuz koymak zenginliğin sembolüydü. Çünkü tuz çok lüks bir üründü.
* Ortaçağda Kral sofraları mücevher tuzluklar ile süslenirdi.
* Fransa’da 17. ve 18. YY’ da tuz vergisi toplayıcıları vardı ve bunlar nefret edilen kişilerdi. Bu dönemde kadın-çocuk binlerce kişinin ölümüne neden oldular.
* İnkalar, Aztekler gibi yerli Amerika medeniyetleri yerleşim yerlerini tuz kaynaklarına yakın yerlerden seçiyorlardı.

Yazar Kurlansky, et ve balığı Tuzlayarak saklayan ilk uygarlığın Mısırlılar olabileceğini belirterek, balığı Tuzda saklamaya ilişkin en eski Çin belgelerinin İ.Ö. 2 bine tarihlenir ken, çok daha eski tarihlerden kalan mısır mezarlarında tuzlanmış balık ve kuş eti bulunduğuna dikkati çekti. Araştırmalara göre, Mısırlılar Nil deltasında deniz suyunu buharlaştırarak tuz üretiyorlardı.


(adsbygoogle = window.adsbygoogle || []).push({});


Spread the love

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir